تبلیغات
مقاله و پروژه - تحقیق گیاه شناسی گیاه بلوط و اهمیت تنوع ژنتیکی و روشهای مختلف ارزیابی آن

تحقیق گیاهشناسی گیاه بلوط و اهمیت تنوع ژنتیکی و روشهای مختلف ارزیابی آن  شامل  40 صفحه به صورت فایل ورد و قابل ویرایش می باشد که یکی از تحقیق های جامع و کامل در مورد گیاه شناسی گیاه بلوط و اهمیت تنوع ژنتیکی و روشهای مختلف ارزیابی آن می باشد و دارای منابع معتبر می باشد

-۱ مقدمه

بلوط (Quercus) از تیره راش (Fagaceae) یکی از متنوع­ترین جنس­های درختان نواحی معتدل با بیش از ۵۰۰ گونه در سراسر جهان است(۶۱). بلوط جزء گیاهان پهن برگ است و اساساً این جنس بومی نیمکره شمالی می­باشد و شامل گونه­های خزان­پذیر و همیشه­سبز می­باشد که در عرض­های جغرافیایی مختلف آسیا و آمریکا گسترده شده­است (۱۵). از زمان داروین بلوط به عنوان یک جنس مدل برای مطالعه فرآیندهای تکاملی و گونه­زایی به کار می­رود، سازگاری بالا و مراحل مختلفی از جریان ژنی بین گونه­ای به طور معنی­داری در پیدایش صدها گونه و زیرگونه و اکوتیپ­های متعدد مشارکت داشته­است(۲۱). از یک طرف این انعطاف­پذیری فنوتیپی و تنوع ژنی باعث موفقیت این جنس در گونه­زایی شده­است و از طرف دیگر این خاصیت مشکلاتی را در تخمین تنوع ژنتیکی بین گونه­ها و ساختار ژنتیکی جمعیت­ها و ارتباط تاکسونومیکی بین گونه­ها ایجاد کرده­است که باید به طریقی این مشکل رفع شود(۳۰). یکی از علل عمده این تنوع ژنتیکی در بلوط فراوانی تبادل ژنی و دخول بین گونه­های جنس بلوط هیبریداسیون می­باشد(۲۴).

در حال حاضر با فشار ناشی از تخریب و بهره­برداری از جنگل­ها توسط انسان، تغییرات اقلیم و پدیده گرم شدن کره زمین پیش­بینی می­شود، طی ۵۰ تا ۱۰۰ سال آینده جمعیت بسیاری از گونه­های گیاهی در رویشگاه­های کنونی ضعیف و ضعیف­تر شده (۳) و آینده جنگل­های بلوط را با مخاطرات جدی مواجه سازد. همچنین وجود مشکلاتی نظیر کمبود درختان مادری، تناوب سال بذر­دهی، آفات و امراض، تولید دانه ناکافی و نامناسب، ضعف دانه­زادی و عدم نگهداری دانه­ها برای مدت طولانی (۶۳)، روند احیاء طبیعی جنگل­ها را از طریق بذر با مشکل روبرو کرده­است. تدوین برنامه حفاظت از منابع ژنتیکی بلوط و توسعه و احیاء جنگل­های آن از طریق بذرکاری و نهال­کاری می­تواند از جمله مهمترین و اصولی­ترین اقدامات احیایی و حفاظتی رویشگاه­های این جنس باشد. بطورکلی گزارشات موجود نشان می­دهد که در بسیاری از موارد به دلیل ناسازگاری ژنتیکی نهال­های کاشته شده با شرایط محیطی(۱۵)، نرخ پایین زنده­مانی آنها(۵۱)، باید توسط بذر ژنوتیپ­هایی جنگل­کاری شود که با شرایط اقلیمی دوره­های آینده سازگاری داشته باشد. با این وجود تنظیم و اجرای برنامه­های حفاظت از منابع ژنتیکی و جنگل­کاری با بذر ژنوتیپ­های سازگار با استرس­های احتمالی نیازمند کسب اطلاع از تنوع ژنتیکی بین و درون جمعیت­ها است(۵۳).

علاوه بر اهمیت اکولوژیکی بلوط، این جنس دارای مصارف دارویی، خوراکی و صنعتی فراوان نیز می­باشد(۲۸). این جنس یکی از مهمترین گیاهان چوبی تشکیل­دهنده جنگل­های بلوط غرب محسوب می­شود ولی به دلیل دور شدن این جنگل­ها از حالت کلیماکس و کاهش قابل توجه گونه­های جنگلی تعیین تنوع ژنتیکی و حفاظت ذخایر آنها ضروری به نظر می­رسد(۲۳).

مطالعات قبلی مدارک فراوانی را مبنی بر تنوع بین­گونه­ای براساس کاراکترهای فنوتیپی فراهم کرده­اند  تنوع در این جنس براساس ویژگی­های بیولوژیک، مورفولوژیک و فنولوژیک شناسایی و شرح داده شده است، به خصوص مورفولوژی برگ در این مورد مفید است و ساختار جمعیت بلوط­ها بر اساس ویژگی مورفولوژیکی برگ مطالعه شده است (۶۱ و ۲۱). مارکرهای مولکولی مهمترین و کاربردی­ترین سیستم­های مارکری هستند که گستردگی زیادی داشته و هر روزه در حال توسعه و تکامل هستند، و از آنجا که در اولین سطح از بیان ژن مطرح می شوند خیلی دقیق بوده و دارای تنوع زیاد و پلی مورفیسم بالا هستند (۱۵). در بین نشانگرهای مولکولی ریزماهواره­ها به دلیل توانمندیهای ویژه­ای که در شناسایی تنوع ژنتیکی ارقام و گونه­های مختلف درختان دارند از کارایی بالایی برخوردارند.

 ۱-۲ گیاه­شناسی تیره راش (Fagaceae)

تیره راش (بلوط یا پیاله­داران) در جهان دارای ۶ جنس و حدود ۶۰۰ گونه است. درختان یا درختچه­هایی یک­پایه، خزان­کننده یا همیشه­سبز هستند. برگ­ها متناوب، ساده، کامل، دندانه­دار، کنگره­دار یا دارای لوب­های شانه­ای، دمبرگ­دار گوشوارک­دار که زود­افت و در برخی پایا هستند. گل­ها یک­جنسی و در سنبله­های دم­گربه ای مجتمع­اند. گل­های نر دارای کاسه­ای کوچک با تعدادی پرچم و گل­های ماده دارای کاسه­ای کوچک چسبیده به ۳ تا ۶ برچه با تمکن محوری و تخمدان زیرین و دارای خامه و کلاله­های آزاد هستند. در کنار هر برگک سنبله­ی ماده معمولا گل­آذین گرزنی شامل ۳ گل وجود دارد که گاهی فقط یک گل از آن به رشد خود ادامه می­دهد. گل­های ماده را اندامی پیاله­ای شکل حاصل از تراکم برگک­های فلس مانند محصور می­کند که همراه با رشد فندقه­ها رشد می­کند و نقش حفاظت فندقه را بر عهده می­گیرد. در هر گل فقط یک برچه می­تواند به رشد خود ادامه دهد و به یک فندقه تبدیل شود. گاهی گیاه­شناسان گیاهان این تیره را به دلیل داشتن کاسه گل پیاله­مانند، که به خصوص در بلوط و شاه­بلوط قابل توجه است، پیاله­داران نیز می­گویند (۱۰و۸).

۱-۳  شرح تاکسونومیک جنس بلوط Quercus

بلوط یکی از متنوع­ترین جنس­ها از درختان نواحی معتدل است که بر اساس گفته­ی محققان شمار گونه­های بلوط بین ۳۰۰ تا ۶۰۰ متفاوت است (۶۱). در این جنس سنبله نر به شکل شاتون آویخته و محور آن دارای گل­های منفردی با پوششی متشکل از پنج قطعه در قاعده است که به هم متصل شده و دارای ۵ یا تعدادی پرچم است. سنبله ماده معمولاً کم­گل است و غالباً فقط به یک گل یا دو گل ختم می­شود. بخش پایین هر گل را اجتماعی از فلس­ها به صورت پیاله محصور می­سازد. گلپوش دارای ۶ قطعه واقع در دو حلقه است. مادگی زیرین و دارای دو تخمک واژگون بوده و خامه به کلاله سه­بخشی منتهی است. میوه بصورت فندقه بزرگی با برون­بر چرمی است که قاعده­ی آن درون پیاله­ای مقاوم قرار دارد. مادگی در جریان رشد تمام تخمک­های خود را از دست داده و فقط یکی از آنها به رشد خود ادامه می­دهد، بنابراین  میوه بلوط یک فندقه­ای است. بیشتر گونه­های بلوط درختان بلند جنگلی با تنه­های ضخیم و چوبی سخت و مقاوم هستند. بلوط­ها گاهی بیشتر از ۲۰۰ سال عمر می­کنند (۸). بسیاری از گونه­های بلوط دارای هر دو نوع تولید مثل جنسی و غیرجنسی هستند. تولید مثل جنسی از طریق تولید دانه و تولید مثل غیرجنسی از طریق پاجوش­های ریشه صورت می­گیرد و افراد حاصل در پاسخ به فاکتورهای اکولوژیکی و ژنتیکی متنوع می­شوند (۱۴). رده­بندی بلوط بر اساس رده­بندی کرانکوئیست به صورت زیر می­باشد:

Kingdom: Plantae

Division: Magnoliophyta

Class: Magnolipsida

Order: Fagales

Family: Fagaceae

Sub Family: Quercoideae

Genus: Quercus

۱-۳-۱ خصوصیات تاکسونومیک گونه  Lindl.  Quercus brantii

درختی است که هیچگاه مرتفع نیست (شکل۱-۳)، حداکثر به ارتفاع ۱۰ متر، با پوست خاکستری، شیار­دار، شاخه­های جوان با کرک­های زرد نمدی یا نمدی خاکستری شونده، جوانه­ها تخم­مرغی به طول ۲ تا ۵ میلیمتر با فلس­های درشت، کرکدار. برگ­ها در زمستان ریزان، در روی سطح فوقانی با کرک­های ستاره­ای تنک، سطح تحتانی با کرک­های ستاره­ای زرد یا خاکستری­شونده گاهی مخلوط با کرک­های غده­دار پتویی؛ پهنک به طول ۶-۱۰ (۱۵-) و عرض ۴-۷ (۹-) سانتیمتر، تخم­مرغی یا مستطیلی تخم مرغی، با قاعده قلبی، دندانه­های ۷ تا ۱۴ تایی کوتاه با نوکی به طول ۱-۲ میلیمتر؛ رگبرگ­های فرعی ۸-۱۶ جفت، موازی، تا میان دندانه­ها ممتد (در میان دندانه­ها نفوذ می کند)؛ رگبرگ­های بینابینی (فرعی­تر) وجود ندارد؛ دمبرگ به طول ۱-۲ سانتیمتر. گل آذین دم­گربه­ای نر به طول ۴-۶ سانتیمتر، با محور کرک­دار؛ گلپوش­های نر با بریدگی­های پهن ۴-۶ تایی کم­عمق (هیچگاه بریدگی­ها عمیق نیستند)، بریدگی­ها به نیمه گلپوش نمی­رسند؛ پرچم­ها ۵-۷ تایی. گل­های ماده منفرد یا دوتایی، با محوری به طول ۱۵ سانتیمتر. پیاله نیمه­کروی یا مخروطی که ۲۰ تا ۵۰ درصد میوه را در بر می­گیرد، به ارتفاع ۲-۳ سانتی­متر وقطر ۴ سانتی­متر، با فلس­های درشت، کرک­دار، به صورت افقی گسترده. میوه بلوط به طول تا ۵ سانتیمتر، با زخم محدب. این گونه اغلب گال ایجاد می­کند(۱۱).

۱-۴  پراکندگی جهانی این جنس

این جنس بومی نیمکره شمالی (اروپا، افریقا، آمریکای شمالی و آسیا مخصوصا در جزایر پلینزی در اقیانوس آرام) است (۱۴) و از نواحی قطبی تا نواحی نیمه­خشک پراکنده شده­است (۱۶). مکزیک یکی از مراکز تنوع جنس بلوط است که دارای ۱۳۵ تا ۱۵۰ گونه شامل ۸۶ گونه اندمیک می­باشد (۶۱)(شکل۱-۱).

۱-۵  پراکندگی این جنس در ایران

در ایران نیز چند گونه بلوط در جنگل­های شمال و غرب ایران انتشار دارند Q. macranthera با نام محلی اوری و Q.castanefolio با نام محلی مازو از مهمترین جنگل­های شمال و ارسباران هستند (۵). جنگل­های زاگرس که جنگل­های بلوط غرب نیز نامیده می شود با طول تقریبی ۱۳۰۰ کیلومتر در امتداد رشته­کوه زاگرس از جنوب آذربایجان غربی تا استان فارس ادامه دارند (۲۱ و ۱۴). درخت بلوط از بارزترین گیاهان درختی به شمار می­رود (۲۱). زاگرس جنوبی رویشگاه خالص گونه Q.brantii Lindl. یا بلوط ایرانی می­باشد(شکل۱-۲).


جهت دانلود متن کامل تحقیق گیاه شناسی گیاه بلوط و اهمیت تنوع ژنتیکی و روشهای مختلف ارزیابی آن کلیک نمایید


نظرات()   
   
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
آخرین پست ها

تحقیق نظریات روانشناختی و جامعه شناختی انزوای اجتماعی..........دوشنبه 20 شهریور 1396

تحقیق نظریات پیرامون کارکردگرایی ساختاری..........دوشنبه 20 شهریور 1396

تحقیق مفهوم حکومت و سیاست در نهج البلاغه..........دوشنبه 20 شهریور 1396

تحقیق پیشینه تاریخی نقش زنان و رویکردهای نظری نقش و نظریه های نقش جنسیتی ..........دوشنبه 20 شهریور 1396

تحقیق عدالت و نوآوری سازمانی..........دوشنبه 20 شهریور 1396

تحقیق اپیدمیولوژی انتروکوکوس فکالیس و اهمیت بالینی و درمان..........دوشنبه 6 شهریور 1396

تحقیق بیماری آلزایمر و انواع بیماری و ژنهای دخیل در بیماری آلزایمر..........دوشنبه 6 شهریور 1396

تحقیق گیاه شناسی گیاه بلوط و اهمیت تنوع ژنتیکی و روشهای مختلف ارزیابی آن..........دوشنبه 6 شهریور 1396

تحقیق مشخصات گیاه شناسی توتون ..........دوشنبه 6 شهریور 1396

تحقیق گیاه شناسی لوبیا قرمز و بیماری ها و آفات آن..........دوشنبه 6 شهریور 1396

تحقیق گیاه شناسی آویشن و کاربرد کودهای بیولوژیک..........دوشنبه 23 مرداد 1396

تحقیق گیاه شناسی بابونه و اثر تنش خشکی بر عملکرد گیاه..........دوشنبه 23 مرداد 1396

تحقیق اثر تاریخ کاشت بر عملکرد دانه ارقام سویا..........دوشنبه 23 مرداد 1396

تحقیق مفاهیم و تاریخچه عدالت سازمانی و فرهنگ سازمانی..........دوشنبه 23 مرداد 1396

تحقیق برند و ویژگیهای برند و تصویر ذهنی از برند..........دوشنبه 23 مرداد 1396

همه پستها